Danny Ellinger

Klik op deze link voor het geluid van de ijsduiker: LOON CALL

IJsduiker of Common loon, Lake Discovery, MN, USA

IJsduiker of Common loon, Lake Discovery, MN, USA

Red-winged blackbird, Moose lake, MN, USA

Een hobbel in de herfst

We gaan de herfst in, na een rare zomer. Voor ons, het kleine team dat E&V produceert, was het niet alleen het weer dat het tot een turbulente tijd heeft gemaakt. We kwamen tot de conclusie dat we iets teveel hooi op onze vork hadden genomen. We zijn dus wat aan het herschikken. Deels om geen huwelijkse twisten te riskeren vanwege volstrekt gebrek aan privé-tijd, deels om onze hoge kwaliteit vast te kunnen houden.

Die kwaliteit zit niet alleen in de fotografie en teksten, maar evenzeer in het unieke drukwerk. Het bleek nodig om een aantal nieuwe afspraken met uitvoerders en leveranciers te maken om die kwaliteit ook voor de komende jaren te garanderen. Dat heeft tijd gekost en samen met een paar gevallen van pure pech heeft ‘t gezorgd voor een vertraging in de  productie van E&V-4.

Het kan zijn dat we om praktische redenen besluiten om voortaan elke nieuwe editie halverwege een even maand uit te brengen. Maar waar we ons in elk geval heel erg hard voor maken is dat we ons niet meer door vertragende factoren laten verrassen.

Intussen ligt er, ondanks die hobbel die we moesten nemen, wel een erg mooi nummer vier. Heel passend bij de tijd van het jaar, al is het niet onze filosofie dat elke E&V in alles het actuele seizoen moet reflecteren. Maar zo’n schitterend onderwerp als paddestoelen mochten we niet laten schieten natuurlijk. Zomin als het ruige avontuur dat de feature over Nicolai Przewalski’s expedities ademt. Het lijkt wel alsof het in Centraal-Azië altíjd herfst is.

Zelfs de verstilde beelden van de Biesbosch proeven voor een groot deel herfstig. Niet zo vreemd, als je van schrijver-fotograaf Toon Fey leest dat de Biesbosch in de herfst en de winter het dankbaarst is om te ontdekken én fotograferen.
Hoe je de kansen op het maken van mooie herfstfoto’s vergroot, dat lees je en zie je in de Tutorial Herfstfotografie. Als je daarin succesvol  denkt te zijn, aarzel dan niet om je foto’s mee te laten dingen in de Fotowedstrijd Herfst.
Op de wedstrijden in de vorige nummers hebben we een zee aan inzendingen gekregen en we waren compleet verrast. Niet alleen door die aantallen, maar zeker ook door de kwaliteit. Hulde aan onze lezers.

Toch is E&V-4 zeker geen herfsttinten-editie geworden. Kijk maar eens hoe de kleuren er afspatten in de portfolio van Hans Leijnse; wonderlijke, schitterende wezens onder water. Reis mee met Frieda van Essen door haar geliefde Lapland in een periode dat het licht de landschappen in sprookjesachtige kleuren zet.
En last but not least: geniet van het interview met rockdiva Ellen ten Damme. Ook die heeft van alles met licht.

Veel plezier met de herfst!
E&V

REDACTIONEEL E&V3, JULI-AUGUSTUS 2010

Zomer, vakantietijd! De meesten van ons gaan er effe lekker tussenuit om te luieren en te bakken, om cultuur te snuiven en steden te ontdekken, om ons onder te dompelen in natuur. En dat betekent fotograferen. Vrienden en familie, dat vissershaventje natuurlijk, imposante bouwwerken, maar zeker ook landschappen, dieren, de zee, zonsondergangen. Misschien de onderwaterwereld, of juist de daar-beneden-wereld. Alles wat de moeite is om als herinnering te bewaren.

Elk van deze onderwerpen vind je ook in de nieuwe E&V. Heel concreet; een simpele, maar nuttige tutorial over reisfotografie. Een goede voorbereiding is het halve werk en eigenlijk kun je best met een lensje minder toe. Een klein laptopje mee, da’s wél slim!

Als je een bijzondere reisbestemming hebt gekozen, ben je er bijna zeker van dat je ook met bijzonder beeld thuis kunt komen. Enig idee hoe je ruimte vastlegt? Ga het proberen op de Hongaarse puszta, waar je het zomeronweer van tientallen kilometers ver ziet komen aanrollen. Weet je hoe je snelheid betrapt? Zoek de klifkusten van de Noord-Atlantische eilanden op, waar jan-van-genten zich als dieptebommen in zee storten. Of probeer de loop van de tijd te betrappen; volg de imposante bedding van de West-Amerikaanse Coloradorivier. Je waant je op een andere planeet tussen versteende zandduinen als schuimtaartjes en rotsbogen van tientallen meters lang, maar ook schitterende flora en opwindende dieren.

Zeg Amerika en je zegt Maarten van Rossem. De historicus en televisiepersoonlijkheid legt bij ons op zijn onnavolgbare manier uit waarom je wandelend optimaal van de natuur geniet. En waarom het vasteland zo donker is, vergeleken bij Texel. Van Rossem wandelt graag in Nederland. Gelijk heeft-ie. Schilder-schrijver Frans Buissing laat dat gelijk zien; alleen al in de Nederlandse duinen kun je een hele zomer zoet zijn met ontdekken.

Ontdekken, het echte ontdekken; ja ook dat hebben we in deze E&V. Kapitein James Cook was de man die afrekende met de mythe van een geheimzinnig continent: Zuidland. Cook was ook de eerste die uiterst planmatig en efficiënt expeditie voerde. Bij hem kreeg niemand scheurbuik. Onder de expeditieleden waren ook tekenaars en schilders; de fotografen van nu.

Niet alle tekenwerk is trouwens door de fotografie achterhaald. Vergaap je aan de in inkt en potlood stilgezette kevertjes, zweefvliegen en mini-inktvisjes die de wetenschappelijke tekenaars van Naturalis op papier toveren.

Nog één bruggetje; toveren is ook wat Karel Tomeï met zijn vogelvluchtfotografie doet. Zijn beelden zijn uiterst vervreemdend, maar je kunt je ogen er niet van af houden. Dat kunnen we niet zeggen van het materiaal waarmee wijzelf thuiskwamen na onze Vogelexpeditie Oekraïne. Door een slechte planning en een te groot vertrouwen in derden werd het een regelrechte flop. Ook wel eens leuk om te lezen hoor. Het bewijst het gelijk van Cook. Kortom: E&V 3 is een nummer om veel van op te steken!

Danny & Jan

REDACTIONEEL E&V2, MEI-JUNI 2010

Hij ligt er; E&V magazine 2! Met groot enthousiasme gemaakt. De vele lovende reacties op ons eerste nummer waren een enorme opsteker. Walvissen, Brandenburg, Libellen, Mergelland, Zuid-Afrika en nog veel meer; het is natuurlijk ook een spannende combinatie. Maar de productie was niet gemakkelijk. Bij nummer één hadden we de luxe van een lange aanloop. Nu lag er gewoon een keiharde deadline. Er blijkt ongelooflijk veel tijd te gaan zitten in de laatste punten op de i’s. Nog net even een betere foto vinden of toch nog dat ene feitje controleren. En dan nog slipt er hier en daar iets door. Als je dat – te laat natuurlijk – ontdekt, kun je wel door de grond zakken. Maar over het geheel zijn we ook zelf zeer tevreden.

Wat nog niet goed genoeg loopt is de website. Die gaan we de komende maanden verbeteren en van meer fotografische informatie te voorzien. Het is nog wat zoeken naar de juiste techniek, de juiste formule en de juiste content; de balans daarin gaan we zeker vinden.

Natuur en fotografie zijn populairder dan ooit. Uit de reacties blijkt dat er veel behoefte is aan technische informatie. We begrijpen dat helemaal, maar toch zijn we voorzichtig met techniek als item binnen E&V. De basis voor de fotografie is toch je eigen creativiteit en kennis van je onderwerp. Daar ligt de sleutel tot aansprekend beeld, niet in de techniek van de camera of in Photoshop. Als het aan de basis niet klopt dan wordt het nooit echt goed, ongeacht de vele gereedschappen zoals camera en computer. Wat niet wegneemt dat ze absoluut belangrijk zijn om net dat laatste te kunnen toevoegen waardoor een foto perfect wordt. Niks mis mee, want hoe goed ook de techniek; je ontkomt bijna nooit aan een kleine nabewerking.

Wij zien E&V magazine daarom vooral als inspiratiebron; de beste fotografie, ondersteund door verrassende verhalen. Alles vanzelfsprekend rond het centrale thema natuur. Want om die verbinding gaat het in E&V: de natuur en fotografie.

Veel mensen zal het gelukkig ontgaan, maar het zijn roerige tijden voor de natuurfotografie. Met veel discussie over ethiek. In ons voorwoord van E&V magazine 2 gaan we daar nog kort op in. Kritische kanttekeningen bij twee prijswinnaars van internationaal belangrijke fotowedstrijden. De gewraakte foto’s staan hieronder. Het verhaal erbij lees je in het magazine. Oordeel daarna zelf.

E&V magazine nummer 2 ligt nog niet in de winkel, op een enkele uitzondering na. Vanaf nummer 3 hopen we de distributie in de betere boekwinkels rond te hebben. Bestellen kan dus vooralsnog alleen via deze website.

Gediskwalificeerde wolf uit de wildlife photographer of the year competitie 2009 (over-all winnaar). Men verdenkt de fotograaf er van dat hij een niet wilde wolf heeft gebruikt. Hij ontkent in alle toonaarden maar de organisatie heeft besloten deze foto uit te sluiten.

Foto van een gier in de buik van een kadaver. Winnaar in de wedstrijd van het GDT (Duitse natuurfotografen vereniging). Op zich is het natuurlijk de keuze van de jury maar opnames als deze kun je alleen manipuleren. Ook hier is het gerucht dat de gier niet echt wild zou zijn.

REDACTIONEEL EV1, MAART-APRIL 2010

Waarom E&V?

We hebben het er lang over gehad. Nederland verdient een dik natuurtijdschrift over puur natuur. Dagen hebben we gedebatteerd over de inhoud. Uiteindelijk bleek het simpel: heel veel mooie fotografie, ondersteund door goede, prettig leesbare verhalen en vooral in topkwaliteit gedrukt. Een aangename balans in onderwerpen van ver weg en dichtbij. Een bescheiden blik op kunst en wetenschap, voor zover geïnspireerd door de natuur, minstens één verrassend interview en diverse portfolio’s. Maar in alle gevallen goede fotografie als uitgangspositie.

En waarom zó?

Goede natuurfotografie komt voort uit passie, uit veldkennis en uit doelgerichtheid. Maar ook uit het besef dat je een verhaal moet vertellen. Er wordt heel veel fantastisch materiaal gemaakt, maar te weinig in serieverband waar een goed onderbouwd verhaal uit spreekt. Met E&V hopen we die inzichten te stimuleren. Niet belerend, maar door op mogelijkheden en kansen te wijzen. Daar hoort ook de functie van E&V als platform voor de Nederlandse fotograaf bij. Dat platform staat open voor iedereen. Kwaliteit is ons enige criterium.

Het is fantastisch wat je met Photoshop en soortgelijke programma’s kunt doen. Toch wordt 90% van je beeld bepaald tijdens de opname, niet achteraf op de computer. Techniek is belangrijk en interessant. Wij hebben er echter voor gekozen om de technische aspecten van het getoonde beeld niet prominent in het blad mee te nemen. Met uitzondering van functionele rubrieken zoals tutorials, sommige portfolio’s en bijvoorbeeld sequences. Deze website is bedoeld als het medium waar de techniek achter de foto’s in het magazine aan bod moet komen. ‘Moet komen’, want we hebben ons laten verrassen door de snelheid waarmee de eerste editie van E&V uitkwam en nu lopen we achter met de site. Excuus daarvoor, maar bedenk dat we dit project met een klein groepje enthousiaste particulieren runnen.

Wij zijn vanaf half maart, als de tweede editie van het magazine in de pijplijn zit, druk bezig deze website van veel content te voorzien. Hier kun je binnenkort interactief bezig zijn met de onderwerpen van het magazine. Downloads, tutorials en dergelijke zullen uiteindelijk alleen toegankelijk zijn voor geregistreerde abonnees. Maar de komende tijd staat de volledige inhoud van de site nog open voor iedereen die belangstelling heeft.

Wij hopen dat die belangstelling overweldigend zal zijn en we wensen jullie intussen veel kijk- en lees plezier.

“Ik hou helemaal niet van vliegen,” merkt Karel Tomeï en passant op. “Ik zal nooit voor mijn plezier in een vliegtuig klimmen.” Toch is de naam van Tomeï innig verbonden met de hogere sferen van vliegtuigjes en helikopters. Zijn foto’s zijn verticale beelden van een omgeving die wij zelf alleen vanuit horizontaal perspectief kennen. Dat is heel bevreemdend, maar altijd ook wonderschoon.

De verticale visie van Karel Tomeï

Zes jaar lang leerde Karel Tomeï zichzelf de kunst van luchtfotografie; toen voelde hij zich genoeg ingeschurkt in zijn nieuwe specialisme; bouwprojecten fotograferen vanuit een vliegtuigje. Toch zou er nog een volstrekt onverwachte wending aan de geschiedenis komen.

“Als ik een opdracht had uitgevoerd, kon ik op de vlucht terug mijn camera niet loslaten. Dan zag ik prachtige vormen en structuren die ik per se moest vastleggen.” Tomeï deed dat puur voor zichzelf en jarenlang heeft niemand er van geweten, totdat een bevriende galeriehouder er toevallig een paar zag. “Hij overtuigde me dat ik ze moest tentoonstellen. Dat werd een groot succes.” Sindsdien legt Tomeï zich vrijwel helemaal toe op het vastleggen van vreemde en bevreemdende zaken beneden zich, die illusies van verf, kwast en mes oproepen.



Voor mij is het duidelijk: weidevogels zijn in de huidige landbouw volkomen kansloos. De bemesting, waterstanden en vroeg maaien maken het onmogelijk dat een weidevogel een kans maakt. Neststokken en beschermers werken gewoon niet. De zware bemesting en lage waterstand doen het gras zo snel groeien dat je het al in begin mei moet maaien, als je het niet zou doen heb je er niks aan en weidevogels ook niet:  het is te monotoon en staat te dicht op elkaar zodat kuikens er niet doorheen komen maar ook geen voedsel vinden. Met een hogere waterstand en zeer matige ruige bemesting rem je gras groei en hogere biodiversiteit en het beetje ruige meest geeft net dat extra voor weidevogels. Zo simpel is het eigenlijk.

Het gaat me niet alleen om de weidevogel maar ook het landschap. Ook het behoud van een biodivers cultuurhistorisch landschap is een aspect dat zwaar weegt. Als ik soms door die door varkensmest vergiftigde gifgroene polders rij ga ik niet alleen over mijn nek van de lucht maar ook ziet het er niet uit. Om van de gezondheidsaspecten maar niet te spreken. Het is nu bijvoorbeeld al bekend dat zaken als Q-koorts nu juist in dit soort monotone gebieden voorkomt en niet in gebieden met een hogere biodiversiteit in het land. Wetenschappelijk moet het misschien nog worden bewezen maar we kunnen op ons klompen wel aanvoelen dat hier een logica in zit.

Ik zeg altijd maar dat anderen moeten zeggen als iets goeds doet of goeds hebt gemaakt. Maar toch was ik vandaag wel een beetje trots. Ik zie mijzelf 6 jaar geleden nog staan als een soort Don Quichot bij de Europese commissie. Een verhaal afstekend over ons landbouwbeleid. Ik was een verrader die zijn eigen land ophing; de bedreigingen waren niet van de lucht. Zeker niet toen ik een boer had aangegeven voor het dood maaien van kuikens. Het was, samen met Ton Pieters, Staatsbosbeheerboswachter en weidevogelvechter in hart en nieren, een enorme strijd. En nu stond ik hier vandaag. Samen met Ard Schenk (ik had Schenk gevraagd om in de film de presentator te zijn) en de minister van LNV Gerda Verburg en een zaal vol boeren en vrijwilligers. Een kleine glimlach en gevoel van trots kon ik niet onderdrukken. We hebben de vele miljoenen nog niet subsidie nog niet waar we ze eigenlijk hebben willen en ook hebben we de weidevogels nog lang niet gered. Maar dat na vijf jaar de minister van Landbouw een film in ontvangst neemt die 180 graden haaks staat op wat 5 jaar terug werd verkondigd was toch wel een mijlpaal.

Met een klein groepje medestanders, en jarenlang tegen de stroom in roeien, stond ik daar toch maar. En dat alleen maar omdat ik mijn verhaal kon ondersteunen met foto’s (en ook nu dus een film). Maar primair met foto’s en een powerpoint presentatie. En daar mee het hele land door. Zaaltjes in het achterland, maar ook op het Haagse pluche. Een bewijs dat je met fotografie en een goed verhaal veel kunt bereiken. Dus mocht ik vandaag best een beetje trots en blij zijn.

Danny Ellinger

Van alle seizoenen is misschien de herfst wel het meest aantrekkelijk om er met de camera op uit te trekken. De wereld verkleurt, het licht krijgt iets geheimzinnigs en vorst en nevel maken gewone situaties ineens heel spannend. Maar de herfst kan ook grillig zijn; de mooiste momenten duren soms maar heel kort. Het is dus zaak om alert te zijn op je kansen.

Tutorial en Wedstrijd:
Weinig foto-onderwerpen zijn zo toegankelijk als de herfstnatuur. Mits je op de juiste plaats op het juiste moment bent. Die momenten moet je goed in de gaten houden. Door kou worden de bladgroenkorrels (chlorofyl) in de bladeren afgebroken. Bomen met veel anthocyaan in de bladeren kleuren dan rood. Maar het verloop kan heel snel gaan, dus hou de verkleuring goed in de gaten. Vooral beukenbossen kunnen in combinatie met mist en zonlicht een groots spektakel opleveren.

Scherptediepte en ruis
Kennen we in Nederland mooier licht dan het herfstlicht? Ik denk het niet. Het klinkt wat vreemd, maar de hedendaagse camera, die zo graag meedenkt en je alle gereedschap biedt om de ‘perfecte’ foto te maken, helpt je soms op het verkeerde spoor. Een goede foto is immers gestoken scherp en kent geen ruis. Maar juist in de herfst kan onscherpte of wat ruis die extra sfeer aan een beeld toevoegen. Dus probeer eens een hogere gevoeligheid of open diafragma’s die weinig scherptediepte opleveren. Ruis kan soms een wat schimmig en mystiek beeld opleveren. Het is trouwens ook leuk om er gewoon mee te experimenteren.

De Wedstrijd: Herfst
De wedstrijd van dit nummer is simpel en ligt voor de hand: Herfst in de breedste zin. Ga naar www.evmagazine.nl en stuur maximaal vijf foto’s in. De maker van de winnende foto krijgt een prijs en de foto wordt samen met enkele andere inzendingen gepubliceerd en besproken in E&V nummer 6.
Lees meer in editie 4 van E&V magazine

info@evmagazine.nl

Ellen ten Damme wordt geroemd als de meest veelzijdige podiumartiest. Zingt, danst, speelt viool en gitaar, schrijft en maakt theater. Ze is het idool van Femke Halsema, want ze loopt op haar handen en ze kan een spagaat. Ellen ten Damme is een rockende alleskunner. Doodzonde dat ze de camera links liet liggen.

Ellen ten Damme, artistieke duizendpoot, doet één ding niet: fotograferen. “Heb het een tijdje gedaan. Ik had toen een nieuwe Nikon-camera gekocht, zo’n hele mooie en volgens mij had ik ook hele mooie foto’s gemaakt. Iemand zou die voor mij ontwikkelen, maar zijn vader had ze per ongeluk in het verkeerde bad gegooid. Alles weg, haha… Ik was zó gefrustreerd dat ik nooit meer gefotografeerd heb. Nu word ik zelf zo vaak gefotografeerd dat ik denk; nou ik hoef niet ook nog eens zo nodig. Jammer misschien; want ik denk wel in beelden. Maar ik hoef ze dus niet per se vast te leggen.”
Het was het eerste wat me aan haar opviel, buiten haar ogenschijnlijke verlegenheid; ze spreekt in termen van beelden en van licht. Iets wat je wel verwacht van een fotograaf of beeldend kunstenaar, maar niet direct van een zangeres. Hoewel: er schuilt heel veel meer in Ten Damme dan alleen een zangeres. “Als kind droomde ik ervan om avonturier te worden. Reizen en nieuwe dingen ontdekken. Geïnspireerd door boeken uit de middeleeuwen. Toen mochten vrouwen niets, die gingen verkleed als man de wereld rond. En ik dacht: zoiets moet ik ook, iets met muziek, kunst en dieren.”

Lees het hele interview in editie 4 van E&V magazine

Als regen tikken muggen tegen de voorruit van de auto. In het opschrijfboekje verschijnen de eerste namen: laplanduil, poolvos, sneeuwuil, sneeuwhoen, sneeuwgors, sneeuwhaas, ijsgors, ijseend, ijsduiker, taigagaai, noordse woelmuis. Er is stille hoop op bruine beer, wolf, veelvraat en lynx. Maar soms moet je de lijstjes vergeten, de verrekijker neerleggen en gewoon genieten. Van de onmetelijke leegte, de stilte, de ruimte, het weidse landschap en vooral het licht. Lapland of Sápmi is een bijna poëtische ervaring.

De zon staat laag aan de horizon. De weg lijkt eindeloos. Het asfalt splitst onafzienbare bosgebieden in tweeën en er is nauwelijks een mens op pad. Soms staat een eland goed zichtbaar langs de kant van de weg of steekt er een das, een vos of bij hoge uitzondering zelfs een lynx over. Het is twee uur ’s nachts. De Zweedse binnenlandroute naar Lapland ligt er verlaten bij. Overdag is het aansluiten in de rij vrachtwagens, campers of auto’s met caravan die op weg zijn naar de Noordkaap. Maar om deze tijd, bij het licht van de middernachtzon, is het heerlijk ontspannen rijden en genieten van iedere kilometer die ons dichter bij het Hoge Noorden brengt.

Lees meer in editie 4 van E&V magazine